Lifus #1 - 10/02/23 - İSTANBUL - BAKÜ (UBBB)
Hoca hem tutum, hem yaklaşım, hem iletişim olarak gayet iyiydi. Ben uçuştan 3 saat önce gitmiştim, 2 saat önce de F/O ile buluşacaktık; hoca da 2 saat önce gelince beraber hazırlanmış olduk. Normalde Stokholm olacaktı ama 14 saat kala değişti, Bakü oldu. O gece verilen uçak da sefere 3 saat kala değişti, 2 saat kala tekrar değişti. MEL Item ve NEO prosedürleri için son dakika bakarsınız uçak bu arada afet bölgesi programlarından dolayı sıkça değişiyormuş.
BAKÜ meydanı ile ilgili notları Meydanlar kısmına yazacağım. Burada hazırlık - uçuş - sonrası olanları yazıyorum.
SFP, OFP çıktılarını aldık. Gerisini bilgisayardan açtık, bana "Self Dispatch Guide'ı önümüze koyarak kaptana briefing yap" dedi. Guide'da bulunan sıraya göre OFP üzerinden başladım, NOTAM, weather, ALTN, vb. şeklinde devam ettik. Son 1 haftalık NOTAM'ların özellikle bahsedilmesini istiyorlar. Eskilerde de bizi etkileyecek olan var mı (mesela Bakü seferinde Tankering NOTAM'ı var. Ekstra tankering yakıtı alıyoruz gibi) Briefing yaklaşık 10 dakika sürüyor, sigmet varsa chartın saati ve irtifasını da kontrol edin, Lambart üzerinden rotada kaçınma yapılacak mı, rotada deniz üzeri mi, dağlık alanda mıyız vs.
Giderken F/O arkadaşla detaylı şekilde walk-around yapın dedi. Kapakları açın, açıklamalardaki gibi her yeri kontrol edin, formda işaretleyeyim sonra arka arkaya PF uçmayı iste bir an önce safety kalksın dedi. Dönerken de uçağı sen hazırlarsın dedi. Muhtemelen bu tarzda yaklaşıyorlar diğer hocalar da öyle duymuştum. Walk around'da kapakları hiç açmadıysanız bir deneyin bazıları narin bazıları sert bir fikriniz olsun. Özellikle motor için gerekli hava ile yolcu için gerekli hava nereye bağlı, hangi kapak neyi kontrol ediyor kabaca bilin dedi.
Uçağa döndüğünüzde işlerin hızlı bir akışı var. Kaptan sizi yönlendiriyor. Walk around öncesinde; ATIS al, Trip Info gönder, IOCC'ye hazırız başlıyoruz de, Flight Log iste şeklinde. Walk around'dan dönünce de DCL Clearence iste, DOW/DOI bakalım, performans yapalım şeklinde. Kaptan da olsam, yaptığım her şeyi tek tek cross-check yap dedi, anlamadığın yeri sor, bilmediğin yerde söyle ben anlatırım modundaydı hoca. "Ezbere veya bir yerde yazıyor mu bilmiyorum ama böyle gördüm" şeklinde iş yapmayın dedi. En çok buna hassas. Bununla ilgili örnek olaylar anlattı.
Push-back istedik, airport char amm modundayken yakınınızda "PSN5" şeklinde bir mavi daire varsa buradası etrafındaki kapıların pushback noktası; "Pushback and start-up approved, on position 5, facing North" diyor mesela. Sonrasında taxi istedim, İstanbul'da adet şöyleymiş, kalkışta da inişte de öyle oldu: Kendi taxi rotamızdan örnek vereyim; A10R kapısındaydık, R34L kalkış verilmişti. Öncelikle taxi'ye beklemeden başlayın diye kule 2-3 adımı söylüyor, sonra sizin standart rotayı takip etmenizi istiyor: " Taxi to RWY34L via T2, E5, D5, D and continue as Departure 2A" Buna göre de D taxiwaye katılınca D, B, B4A intersection 'dan 34L'e gireceğiz demek oluyor. Yolda diğer ground'a ve Tower'a frekans değiştiriyorsunuz, interesection takeoff olduğu için de MCDU'dan shift giriyoruz. İnişte de bunun tam tersi, ground'a otomatik geçiyoruz; Rwy vacated via C8 dedik, continue taxi as Arrival 3A dedi mesela biz N2 üzerindeyken tekrar arayıp detayları ve kapıyı söyledi.
İstanbul'daki taxiway hızlarını sordu kaptan üstünde olduklarımızı geçtikçe burada sınır kaç yerine burada 20 miydi, 30 muydu şeklinde
Take-off sonrası departure contact otomatik biliyorsunuz, yaklaşık 2-3 dk içinde upper sektöre aktarıyor İstanbul Radar, ondan 5 dk sonra da Ankara.
20000 de RVSM check yaptık, sonra bir de ALT CRZ da PFD farklarını not aldık. Optimum 360'dı, trafik nedeniyle 340 verdiler en son. Kaptan kumanda devri yapıp cruise brifing yaptı. Böyle yapıyoruz tarzında örnek olsun diye. Bildiğiniz şeyler ama farklı olarak MCDU'da MCDU Menü ye basınca AIDS varsa ona girip Alpha Menü'ye girince 5 parametre izlemek için kutucuklar açılıyor, PTCH yazında o anki pitch değerini, N1 yazınca o anki N1 değerini gösteriyor. Onu baz alırız dedi level off için, buss kullanacaksak +1 pitch / THR IDLE ile FL250'ye iner açarız dedi. RNAV 1 STAR ve Arrival yapacağımız için onun ne arızası olursa yapılamaz olduğunu konuştuk. Sonra MCDU üzerinden AOC Menu, ATSU Menü ve ATC Menü karıştırıp ne nerede onları anlattı.
Cruise soruları:
Cruise esnasında Activate Approach'a basarsak ne olur ? Bastık ve selected speed yaptık, ne değişti? Tekrar cruise moda nasıl geçeceğiz ?
Yerde hazırladığımız DEST ALTN F-PLANA göre FDP'den hemen önce ALTN meydana Divert etmek istedik, nereden aktivate yapacağız o planı?
Bakü meydan referans chartlarına göre farklı usuller var mı?
ND ekranındaki profili yakalama şimşek simgesi ne zaman mavi, ne zaman beyaz ? Yüksek bırakırsa ne opyisonlarımız var, ne zaman kullanırız ?
Speed brake her zaman açılır mı? ne zaman full açsak bile half açılır? öyleyken bile full açmanın yolu yok mudur ? Flap varken açılır mı ?
Soruların sonu hep biliyor musun, anlatayım mı şeklindeydi, ağırlıklı olarak da operasyonel temelli; genellikle cevaba ben başladım hoca tamamladı
Bir iki kez flow'da item veya call-out ya da telsiz konuşması kaçtı. Hepsine zamanla oturur dedi. Özellikle 2000 TO GO ve 1000 TO GO çok dinamik sürekli clearence değişiyor ancak cruise da yetişebiliyorsunuz. Landing checklist öncesinde konfigürasyon sırasında sağlam iş yükü oluyor, hem kontrol hem set, hem telsiz, hem frekans değiştirme, hem kapı taxi bilgisi kontrol derken orayı öncesinde hazırlamak lazım gördüğüm. 1000 ft AAL "stabilize" call-out'u her iki inişte de kaçırdım mesela konuşurken telsizde. Sonrasına kaldı.
Mesela uçakta 2 EFB de çalışıyordu ama Bakü'de alet bir türlü internete bağlanmadı. Sürekli geldi gitti internet ve F-PLN download edemedik. Bu yüzden basılı istedik, öyle olunca fuel check, frekans, atis, clearence vb OFP 'den birini düzgünce doldurup zarfa atmak gerekti bilginiz olsun. Sadece EFB in-op olduğunda değil bu durumda da lazım oluyor. Aklıma gelenleri sıcağıyla yazdım ama hatırlarsam editlerim altına ilave olarak dostlar. Emniyetli uçuşlar.